Visual Basic

**********************
VisualBasicNedir?
**********************
Microsoft firması tarafından geliştirilen Visual Basic, atası olan QBASIC derleyicisinin geliştirilmiş ve Windows ortamına uyarlanmış olan sürümü olarak adlandırılabilir. Windows ortamına uyarlandığı için de Nesneye Yönelimli bir dildir. VBX kontrollerini destekleyen ilk dillerden biridir. VBasic'de, 1.0 sürümünden 6.0 sürümüne kadar bir çok yenilik ve değişiklik olmuştur. Bunlardan biri de, arayüzünün güçlü ve etkili bir görünüm kazanmasıdır. Visual Basic, devamlı geliştiği bu süre sonunda yüksek hızlı uygulamalar, OLE serverlar, ActiveX kontrolleri ve daha bir çok şey geliştirilebilecek hale gelmiştir.

Microsoft Windows için program geliştiren programcıların yüzde yirmibeşi Visual Basic'i tercih etmektedirler. Visual Basic'i en popüler programlama dillerinden biri yapan en önemli nedenlerden biri de büyük olasılıkla kolay olmasıdır. Visual Basic de program yazmak için çok fazla teknik bilgiye sahip olmak gerekmez. Sadece kontrolleri form üzerine yerleştirmek ve kodu yazmak yeterli. Kısaca Visual Basic, programcıyı, programın kullanıcıya yansıyan şekli için kod yazmak zorunda bırakmayan bir dildir.

Zamanla Microsoft dışındaki bazı şirketler tarafından benzer programlama dilleri geliştirildi. Muhtemelen bunların en popüleri Borland Delphi'dir.

İşte VBasic'in 5.0 sürümüne eklenen en önemli değişiklik ve yenilikler:

Derlenme işlemci tipine, hızına ve program büyüklüğüne göre optimize ediliyor.
Tekrar tasarlanmış form derleyici
3 Boyutlu grafik desteği
Visual C++’daki gibi sınıf, form ve kontrol "büyücüleri" (wizard)
Otomatik kod tamamlama
Birden çok veritabanı desteği
Animasyonlu GIF’leri destekleyen kontroller
Resim kontrolü JPEG formatını destekliyor
Birden çok kaynak dosyasını destekliyor.
Fonksiyon adresleme
Visual C++ ‘ın 4.x sürümündeki sürükle ve bırak destekli düzenlemeyi destekliyor.
Windows tabanlı ActiveX kontrollerini yaratmak için yeni derleyici
OCX kontrollerini yaratma imkanı !
Ağ üzerinde OLE
Yeni kullanıcı arabirimi ve ActiveX desteği
Birden çok projeyi kontrol edebilen proje penceresi
16 Bit uygulama yaratılamıyor...
Visual C++ Developer Studio tabanlı yeni arabirim
Visual Basic formlarını otomatik olarak HTML sayfasına çevirebilme imkanı
Internet üzerinde bulunabilen TCP/IP kontrollerini tanıyabiliyor
Kullanıcı arabiriminde projenin hiyerarşisini görüntüleyen bir pencere var
Yığın olarak güncellenen geliştirilmiş RDO (Remote Data Objects)
Yazım hatası yaptığınızda o komutu nasıl kullanacağınıza dair ipuçları veriliyor.
Yeni komutlar (Debug.Assert, AddressOf...) ve veri tipleri (Decimal Variant...)
Derleyici artık bir çok derleme opsiyonu sunuyor.
Çok hızlı ve küçük EXE’ler oluşturuluyor!  

   

 Degiskenlere Isim Verme Kurallari
****************************************
Visual Basic’de daha etkin bir programlama yapabilmek için kullanilan veri tiplerini ve veri yapilarini iyi bir sekilde bilmeliyiz. Burada önemli olan nerede hangi veri tipini kullanacak olusumuzdur. Veri tiplerini anlatmadan önce kullanacagimiz degiskenleri nasil isimlendirecegimizi görelim.

Degiskenleri isimlendirirken daha sonra bakdiginizda akilda kalabilecek ve anlamli bir isim veriniz
Asagida verilen kurallar dogrultusunda degiskenler tanimliyabilmemiz mümkün olmaktadir. Tanimlanacak degiskenlerin ilk karakteri mutlaka bir harf ile baslamalidir. Geri kalan karakterler ; harflerden , rakamlardan, alt çizgi karakterinden olusabilir. Degisken isimlerinde noktalama isaretlerini ,matematiksel ve mantiksal ve karsilastirma operatörleri kullanamayiz. Degisken isimleri 255 karaktere kadar uzunlukta olabilir. Asagida degisken tanimlamalari ile ilgili örnekler verilmistir.
Örnek :

Adi , soyadi , yasi , Maas98 , Dogum_Yeri , SANAT_DALI

Yukarida geçerli degisken isimlerine örnek verilmistir
Örnek :

2ADI , ad soyad , Mal+Bildirimi

Burada da geçersiz degisken isimlerine örnekler verilmistir.
2ADI : Çünki ilk karakter bir sayi ile baslamis.
Ad soyad : Degisken isminde bosluk kullanilmis
Mal+Bildirimi : Degisken isminde geçersiz bir karakter kullanilmis.
Zaten bu degiskenleri tanimlarken Visual Basic bizi hata mesaji ile uyaracaktir.    
 Visual Basic’de Degisken Tanimlama

Degisken tanimlarken Visual Basic’te Dim bildiri deyimini kullanabiliriz. Degiskenin tanimlanmasi hafizada ayrilacak hafiza miktarinin belirli olmasini saglar. Eger degiskenlerin tipini belirtmeden bir kullanim yaparsak bu degiskenlerin Variant tipinde oldugu kabul edilir.Bu da hafizada gereksiz yer kaybina sebep olur.Eger tanimlanan bütün degiskenlerin tiplerinin belli olmasini isterseniz kod penceresinin General,Declarations kismina
Option Explicit yazilir.
Ayrica degisken tanimlarken kullanilabilecek bir baska bildiri deyimide Def- bildiri deyimidir.Bu bildiri deyimi daha genel tanimlamalar yapmak için kullanilir..Def bildiri deyimleri asagida verilmistir.

Def bildiri deyimi projenin general,declarations bölümünde tanimlanmalidir
DefBool : Boolean tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefByte : Byte tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefInt : Integer tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefLng : Long tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefCur : Currency tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefSng : Single tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefDbl : Double tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefDate : Date tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefStr : String tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
DefVar : Variant tipinde degisken tanimlamak için kullaniriz.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Ad As String

Dim Maas As Currency

Dim D_tarihi As Date

Dim Adres As String

Dim Sira As Integer

End Sub

Burada görmüs oldugunuz gibi 5 adet degisken tanimlanmaktadir.Ad degiskeni string tipinde bir degiskendir.Maas degiskeni Currency tipinde bir degiskendir.D_tarihi degiskeni Date tipinde bir degiskendir.Adres degiskeni string tipinde bir degiskendir.Sira degiskeni integer tipinde bir degiskendir.
Asagidaki satirlari formun general,declarations bölümüne yazalim.
Örnek :

DefInt A-C

DefStr S

DefVar K

DefDate D

DefSng V

Bu örnekte
A , B, C ile baslayan bütün karakterler Integer türünde olmak zorundadir.
D ile baslayan bütün karakterler Date türünde olmak zorundadir.
V ile baslayan bütün karakterler Single türünde olmak zorundadir.
K ile baslayan bütün karakterler Variant türünde olmak zorundadir.
S ile baslayan bütün karakterler String türünde olmak zorundadir.

Def deyimi dim deyiminden farklidir. Def ile sadece bir harf yada harf araligi belirtilebilir.Burada belirtilen harf ile baslayan bütün degiskenler artik o bildiri deyimindeki tipdedir

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim ad As String , soyad As String

Dim maas As Currency

End Sub

Bu örnektede ad ve soyad isimli iki degisken string türünde ve maas degiskeni ise Currency tipindedir.      



Veri Tipleri
************************
Integer :
Visual Basic’te tam sayi degiskenleri tanimlamak için kullanilir. Hafizada 2 byte yer kaplarlar. Alabilecegi deger araligi -32768 ile +32767 arasindadir.DefInt bildiri deyimi ile tanimlanabilirler. Ayrica bir degiskenin sonunda % karakteri bulunuyorsa bu degisken integer tipindedir.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Maas As Integer

DefInt A-C

Oran% = 100

A_sayi = 100

B_sayi = Oran*A_sayi

C_sayi = B_sayi + A_sayi - 1000

Maas= 32767

End Sub

Eger burada tanimlanan degiskenlere daha büyük sayilar atanirsa overflow olusur.
Long :
Daha büyük bir aralikta integer yani tamsayi tanimlamak için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Hafizada 4 byte yer kaplar. Kullanilabilecek uç degerler +2,147,483,647 ile -2,147,483,648 dir. Long tipinde bir degisken tanimlamak için DefLng bildirimini veya degisken sonunda & karakterini kullanabiliriz.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefLng A-B

Bölüm=50000

cikan&=600000

Kalan& = (cikan / Bölüm ) * 10000

End Sub

Single :
Tam sayi olmayan küsüratli sayilar için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Kayan-noktali sayi olarak isimlendirilir. Single tipindeki veriler bellekte 4 byte yer kaplarlar. Nekatif sayilar için alabilecegi aralik -3.402823E38 ile -1.401298E-45 ,pozitif sayilar için alabilecegi aralik 1.401298E-45 ile 3.402823E38 arasindadir.Single tipinde veri tanimlamak için DefSgn bildirimi veya degisken sonuna ! karakteri konur. 7 haneye kadar hassastir.Daha sonrasi yuvarlatilir.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefSgn A-B

Bölüm=50000

Cikan!=600000

End Sub

Double :
Visual Basic’te kullanilabilecek en büyük sayisal degerlerin veri tipidir. Hafizada 8 byte yer kaplarlar. 16 haneye kadar hassastirlar. Maximum alabilecegi degerler pozitif sayilar için 4.94065645841247E-324 ile 1.797693134862232E308 , nekatif sayilar için de -1.797693134862232E308 ile -4.94065645841247E-324 arasindadir. DefDbl bildirimi veya # sembölü ile double tipinde degiskenler tanimlanabilir
Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefDbl A-K

Dari=50000

Bugday=600000

Arpa=340.56

End Sub

Currency :
Sayisal tipdeki veriler için tanimlanmis özel bir veri tipidir.Hafizada 8 byte yer kaplarlar. 4 hane ondalik kismi olmak üzere toplam 19 haneden olusur.(nokta hariç) Alabilecegi maximum degerler -922,337,203,685,477.5808 ile 922,337,203,685,477.5807 arasindadir. @ sembolü veya DefCur bildirimi ile Currency tipinde degisken’ler tanimlanabilirler.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Maas As Currency , Borc As Currency

Maas = 500000000

Borc = 68000000

Zayi@ = 340000.56

End Sub

Date :
Tarih türündeki bilgileri kullanmak için olusturulmus bir veri tipidir. Hafizada 8 byte yer kaplarlar. 1 Ocak ile 31 Aralik 9999 arasindaki tarihleri kullanabilirsiniz. DefDate bildirisi ile tarih türünde degiskenler tanimlayabiliriz.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Dogum_tarihi As Date , Evlenme_Tarihi As Date

Dogum_tarihi =#Dec,9,1977#

Evlenme_Tarihi=#May,15,1998#

End Sub

Boolean :
Mantiksal veri tipleri için kullanilir. Iki seçenekten birisini alabilir.Bunlar True veya False degerleridir. Bellekte 2 byte yer isgal ederler.Boolean tipindeki bir degiskeni tanimlamak için DefBool sözcügü kullanilir.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Durum As Boolean , Duyum As Boolean

Durum = True

Duyum = False

End Sub

Byte :
O ile 255 arasindaki tamsayilari ifade etmek için kullanilabilecek veri tipidir.DefByte deyimi ile byte tipinde degiskenler tanimlanabilir.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Durum As Byte , Duyum As Byte

Durum =23

Duyum = 143

End Sub

String :
Metin türü bilgileri saklamak için kullanilabilecek veri türüdür. 16 bitlik versiyonda 0 ile 65538 arasinda , 32 bitlik versiyonda ise 0 ile 2,000,000,000 arasinda karakter alabilir. String türünde degisken tanimlamak için Defstr veya $ sembolü kullanilir.
Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Adi As String , Soyadi As String

Adi ="Kemal"

Soyadi = "Tas"

No$="1323970067"

End Sub

Variant :
Bu tipte tanimlanmis bir degiskene herhangi bir tip’te veri yüklenebilir.Yani ne tür bir veri girecegimizi bilmedigimiz degiskenleri Variant tipinde tanimlamaliyiz. Bu tür degiskenler hafizada 16 byte tan fazla yer kaplarlar. DefVar bildiri sözcügü ile Variant türünde degiskenler tanimliyabiliriz.

Variant türünde degiskenler tanimlamak fazla kullanisli degildir.Çünki hafizada fazla yer kaplarlar.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Ad As Variant , Maas As Variant , Tel As Variant

Dim Dogum_tarihi As Variant

Ad="Aydin Kale"

Maas=200000

Tel="500-45-00"

Dogum_tarihi=#Apr,3,1970#

End Sub



Veri Yapıları
******************************

Const :
Bunlar program içinde degeri degistirilemeyen sabitlerdir. Public ve Private tipinde sabitler tanimlanabiliilir. Public sabitlere tüm modüller içinden ulasilabilir.Private türündeki sabitler ise sadece tanimlandiklari modül içersinde geçerlidirler.Ayrica Visual Basic içinde tanimlanmis çok sayida sabit vardir. Bunlara CONSTANT.TXT dosyasini açarak inceleyebiliriz.
Örnek :

Const sehir="Istanbul"

Const Ulke="Turkey"

Const posta_kodu=34650

Const tek_kod=212

Type - End Type Yapisi :
Type yapisini kullanarak programici farkli veri tiplerini kullanarak kendi veri yapisini olusturabilir. Bu C deki Struct yapisina benzetilebilir. Bu yeni veri tipine record adi verilir. Herhangi bir modülün Declarations kisminda asagidaki gibi bir tanimlama yapabiliriz.
Örnek :

Type Ogrenci

Ad As String *10

Soyad As String *12

Not As Byte

Kredi As Integer

End Type

'Ogrenci veri tipi toplam hafizada 25 byte yer kaplamaktadir. Bu veri tipini kullanmak için 'Ogrenci tipinde degiskenler tanimlamak gerekmektedir.

Private Sub Form_Load()

Dim A As Ogrenci

Dim B As Ogrenci

'Bu degiskenlere bilgi atamak asagidaki sekildeki gibidir.

A.Ad="Ali"

A.Soyad ="Armer"

End Sub

String türü degiskenlere sabit bir uzunlukta yer ayirmak istersek asagidaki sekilde bir tanimlama yapmaliyiz.
Dim Name As String *12
Dim Address As String *50

     
Diziler
*************************

Ayni tür bilgileri bellekte tutmak için kullanabilecegimiz listelere dizi adi verilir. Dizi kullamanin avantaji ayni tür bilgiler bir listede tutularak daha hizli islem yapilabilmesi saglanmis olacaktir.Visual Basic'de dizi su sekildedir
Dizi_adi(Indis)
olacaktir.
Örnek:

Private Sub Form_Load()

Dim ad(2) As String

Dim no(2) As Integer

ad(0) = "ali"

ad(1) = "ahmet"

ad(2) = "ebru"

no(0) = 133

no(1) = 56

no(2) = 67

End Sub

Bu örnek'te ad ve no olmak üzere iki adet dizi tanimlanmaktadir. ad dizisi string türünde bilgileri tutacak ve no dizisi ise integer türündeki bilgileri saklayacaktir. Görmüs olgunuz gibi dizilere bilgi atama sekli
dizi_adi(indis_sirasi)=atanacak_bilgi
seklindedir.
Eger diziyi sifirdan degilde bir den itibaren baslatmak istersek diziyi tanimlamadan önce Option Base 1 satirini eklemeliyiz.
Burada dizi indisleri sifirdan baslayarak tanimlama yaparken bizim belirtigimiz degere kadardir. Yani bizim bu dizilere atayabilecegim veri sayisi diziyi tanimlarken belirtdigimiz indis degerinden bir fazla olacaktir.
Eger deger atama yaparken belirttigimiz sinirlarin disina çikarsak hata olusur. Dizilere deger atarken dizi sinirlarini kontrol etmekle olasi bir hatayi önlemis oluruz.

 

Statik Diziler
*************************

Bu tip dizilerde kullanilacak yer sayisi sabittir. Bu tip diziler sadece tanimlandiklari modül içersinde kullanilabilirler. Statik dizi su sekilde tanimlanabilir
Dim dizi_adi(sayi) As Veri_Tipi
Tüm proje içinde kullanilacak bir dizi tanimlanmak isterse standart modülün General,Declarations bölümünde yukaridaki sekildeki gibi tanimlanmalidir
Örnek :

Option Base 1

Dim a(5) As Integer

Private Sub Command1_Click()

Text1.Text = a(1) + a(2)

End Sub

Private Sub Form_Load()

a(1) = 10

a(2) = 20

End Sub

Bu örnekte görüldügü gibi projenin general,declarations kisminda a() dizisi tanimlaniyor.Bu dzi tanimlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren basliyacagini belirten Option Base1 satiri koda dahil edilmistir. Form1 yüklendiginde bu dizinin ilk elemaninna 10 sayisi ikinci elemanina 20 sayisi ataniyor. Eger kullanici Command1 isimli butona tiklarsa dizinin ilk ce ikinci elemanlari toplanarak Form üzerinde Text1 adli nesnenin Text özelligine ataniyor. Yani TextBox'in bu sayilarin toplamini göstermesi saglaniyor.


Dinamik Diziler
***************************
Bu tip dizilerde kullanilacak yer sayisinda bir sinirlama yoktur. Bu tip diziler ilk basta sagidaki sekildeki gibi bir tanimlamaya ihtiyaç duyarlar.
Dim dizi_adi( ) As Veri_Tipi
Daha sonra bu dizi kullanilacak iken botunu belirtmek gerekir bunun içinde asagidaki gibi bir tanimlama yapilmalidir.
ReDim dizi_adi(boyut ) As Veri_Tipi
Artik bu veri dizisini projemiz içinde kullanabiliriz.
Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "Selam "

s(2) = "Ayse"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

Bu dizi tanimlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren basliyacagini belirten Option Base1 satiri koda dahil edilmistir. Form1 yüklendiginde s adli bir dinamik dizi tanimlanmaktadir. Kullanici Command1 isimli butuna tikladiginda s dizisinin boyutu belirtilerek yeniden tanimlanmistir. Bu dizinin ilk elemaninna "Selam " degeri ikinci elemanina "Ayse" degeri ataniyor. Dizinin ilk ve ikinci elemanlari toplanarak Form üzerinde Text1 adli nesnenin Text özelligine ataniyor. Yani TextBox'in bu degerlerin toplamini göstermesi saglaniyor.
Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "selam"

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

Private Sub Command2_Click()

ReDim s(5) As String

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

Bu örnekte yukaridaki örnekten tek farkli yan olarak bir Command butonun arkasina yazilmis kod bulunuyor. Eger kullanici Command1 adli butondan sonra bu butona tiklarsa ne olacak ona bakalim. Command2 butonuna tiklanildiginda s() dizisi tekrardan boyutu 5 olrak tanimlaniyor. s() dizisine daha önce atamis bütün degerler siliniyor. Yani s() dizisi bir nevi bosaltiliyor ve yeniden boyutlandiriliyor. Eger s() dizisine daha önce atanmis degerler korunmak istenirse asagidaki sekildeki gibi bir tanimlama yapilmak zorundadir.
ReDim Preserve s(boyut) As Veri_tipi    




   Tip Dösümleri
*********************************

Visual Basic'de kullandigimiz sayisal degiskenleri diger veri tiplerine dönüstürebiliriz. Bu islemi yapan fonksiyonlara tip dönüsüm fonksiyonlari adi verilir. Tip dönüsüm fonksiyonlari asagida verilmistir.
Fonksiyon Geri Dönen Deger Yaptigi Islem
CBool(ifade) Boolean Matemetiksel ifadeyi Boolean türüne dönüstürür.
CByte(ifade) Byte Matemetiksel ifadeyi Byte türüne dönüstürür.
CCur(ifade) Currency Matemetiksel ifade Currency türüne dönüstürür.
CDate(ifade) Date Matemetiksel ifade Date türüne dönüstürür.
CDbl(ifade) Double Matemetiksel ifade Double türüne dönüstürür.
CDec(ifade) Decimal Matemetiksel ifadeDecimal sayiya dönüstürür.
CInt(ifade) Integer Matemetiksel ifade tam sayiya dönüstürür.
CLng(ifade) Long Matemetiksel ifade Long türüne dönüstürür.
CSng(ifade) Single Matemetiksel ifade Single türüne dönüstürür.
CVar(ifade) Variant Matemetiksel ifade Variant türüne dönüstürür.
CStr(ifade) String Matemetiksel ifade String türüne dönüstürür.
Asagida çesitli örneklerle tip dönüsümleri açiklanmaya çalisilmistir.
Örnek1:

A=10 , B=5 , C=10 , D=0

check = CBool(A < B) 'check=False

check = CBool(A > B) 'check=True

check = CBool(A = C) 'check=True

check = CBool(D) 'check=False

check = CBool(B) 'check=True

Örnek2 :

A=10 , B=5 , C=0

check = CBytel(A < B) 'check=0

check = CByte(A > B) 'check=1

check = CByte(A = C) 'check=0

Örnek3 :

A=1 , B=2 , C=36000 , D=36001

check = CDate(A) 'check=12/31/1899

check = CDate(B) 'check=1/1/1900

check = CDate(C) 'check=7/24/98

check = CDate(D) 'check=7/26/98

Örnek4 :

A=2.4 , B=2.5 , C=2.6 , D=3.5

check = CInt(AB) 'check=2

check = CInt(B) 'check=2

check = CInt(C) 'check=3

check = CInt(D) 'check=4


 Aritmetiksel Operatorler
***********************************

+ , - , * , / , \ , ^ ,Mod , &
Genel olarak matematiksel islemlerde kullanilan operatörlerdir. Bunlara kaynastirma "&" operatörünü de ilave edebiliriz. Simdi bu operatörleri açiklayalim.
+ Operatörü :
Bu operatör ile verilen iki veya daha fazla ifade toplanabilir.Genel yazilisi asagidaki sekilde gibidir.
Sonuc = Ifade1 + Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.(Eger kaynastirma yapilmamis ise)
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Eger Ifade1 ve Ifade2 string türünde veriler ise + operatörü kaynastirma yapar. Yani Ifade2 yi Ifade1’in sonuna ekler.Asagida Çesitli örnekler verilmistir.
Örnek :

Sonuc=13+45 'Sonuc=58

Sonuc=1378+56.78+435.908 'Sonuc=1870.688

A=89,B=3456

Deger=A+B ' Deger=3545

Ad="Ebru"

Soyad=" Kayaci"

Dim Name As String

Name=Ad+Soyad 'Name="Ebru Kayaci"




Operatörler :
***********************
Matematik’de kullanilan çikartma opratörüdür. Birinci ifadede verilen degerden ikinci ifadeyi çikarir.
Genel yazilisi asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=Ifade1 - Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Asagida çesitli örneklerle - (çikarma )operatörü açiklanmaya çalisilmistir
Örnek :

Sonuc=3475.45-3445.90 'Sonuc = 29.55

Deger=45-788-23 'Deger = - 766

Son=190,Ara=47

Son1=Son-Ara ' Son = 143

* Operatörü :
Matematikdeki çarpma operatörüdür. Verilen iki sayiyi çarpar. Genel yazim sekli asagidaki sekilideki gibidir
Sonuc=Sayi1 * Sayi2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Sayi1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Sayi2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Asagida çesitli örneklerle çarpma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=34 * 9 'Sonuc = 306

Deger = 87 * 12 'Deger = 1044

A=5,B= 56

C=A * B 'C = 280

/ Operatörü :
Matematikdeki bölme operatörüdür. Verilen ilk sayiyi ikinci sayiya böler. Genel yazim sekli asagidaki sekilideki gibidir.
Sonuc=Ifade11 /Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.Ifade2 sifirdan farkli bir deger olmalidir. Yoksa sifira bölme hatasi olusur.
Asagida çesitli örneklerle bölme operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=34 / 9 'Sonuc = 3.777778

Deger = 60 / 12 'Deger = 5

A=5,B= 56

C=B / A 'C = 11.2

Operatörler :

\ Operatörü :
Matematikdeki bölme operatörüdür. Verilen ilk sayiyi ikinci sayiya böler. Ancak sonuc mutlaka bir tam sayi degeridir. Bölüm küsüratli ise sayinin kusuratini atar.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=Ifade1 \ Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.Ifade2 sifirdan farkli bir deger olmalidir. Yoksa sifira bölme hatasi olusur.
Asagida çesitli örneklerle tam bölme operatörü açiklanmistir
Örnek :

Sonuc=34 \ 9 'Sonuc = 3

Deger = 60 \ 12 'Deger = 5

A=5,B= 56

C=B \ A 'C = 11

^ Operatörü :
Matematikdeki üs operatörüdür. Verilen ilk sayinin ikinci sayi kadar kuvvetini (üssünü) alir. Genel yazim sekli asagidaki sekilideki gibidir.
Sonuc=Ifade1 ^ Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Asagida çesitli örneklerle bölme operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=34 ^ 9 'Sonuc = 6.071699276646e+13

Deger = 60 ^ 2 'Deger = 3600

A=5,B= 5

C=B ^ A 'C = 3125

Mod Operatörü :
Matematikdeki mod alma operatörüdür. Verilen ilk sayinin modunu ikinci sayi göre alir. Genel yazim sekli asagidaki sekilideki gibidir.
Sonuc=Ifade1 Mod Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayisal bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayidir.
Asagida çesitli örneklerle Mod operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=34 Mod 9 'Sonuc = 7

Deger = 60 Mod 2 'Deger = 0

A=5.4,B= 57

C=B Mod A 'C = 2

D= 57 Mod 5.5 'D = 3

E=90.5 Mod 6 'E = 0

E=90.2 Mod 6 'E = 0

E=90.7 Mod 6 'E = 1

& Operatörü :
Bu operatör kaynastirma operatörüdür. String türü ifadelerle matematiksel ifadeleri kaynastirmada kullanilabilir. Genel yazim sekli asagidaki sekilideki gibidir.
Sonuc=Ifade1 & Ifade2 Burda Sonuc string veya variant türünde bir degerdir.
Ifade1 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 çesitli islemlerden olusmus bir ifade veya bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=34 & 9 'Sonuc = 349

Deger = 60 & 2 'Deger = 602

A=5.4,B= 57

C=B&A 'C = 575.4

D= 57 & 5.5 'D = 575.5

E=90.5 & 6 'E = 90.56

E=9.2 &6 'E = 9.26

E=90.7 & 6.6 'Hata olusur

E="Hakan"&" Ayse" 'E = "Hakan Ayse"

Karsilastirma Operatörleri :

Bu operatörler ile verilen ifadeler arasinda karsilastirmalar yapilir. Genel karsilastirma operatörleri asagida verilmistir.
= operatörü :
Bu operatör verilen iki ifadenin esit olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 = Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir
Örnek :

Sonuc=(100=345) 'Sonuc=False

Sonuc=(100=100) 'Sonuc=True

A=12,B=45

Sonuc=(A=B) 'Sonuc=False

C=23,D=23

Sonuc=(A=D) 'Sonuc=True

<> operatörü :
Bu operatör verilen iki ifadenin farkli olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 <>Ifade2)
Burada Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=(100<>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<>100) 'Sonuc=False

A=12,B=45

Sonuc=(A<>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A<>D) 'Sonuc=False

< operatörü :
Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden küçük olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 < Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=(100<345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<100) 'Sonuc=False

Sonuc=(100<130) 'Sonuc=False

A=12,B=45

Sonuc=(A<B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A<D) 'Sonuc=False

> operatörü :
Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 > Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=(800>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100>100) 'Sonuc=False

Sonuc=(100>130) 'Sonuc=False

A=90,B=45

Sonuc=(A>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A>D) 'Sonuc=False

=> operatörü :
Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük veya esit olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir
Sonuac=(Ifade11 => Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=(800=>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100=>100) 'Sonuc=True

Sonuc=(100=>130) 'Sonuc=False

A=90,B=45

Sonuc=(A=>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A=>D) 'Sonuc=True

<= operatörü :
Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük olup olmadigini anlamak için kullanilir.Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 <= Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayi veya bir metindir.
Ifade2 bir sayi veya bir metindir.
Asagida çesitli örneklerle kaynastirma operatörü açiklanmistir.
Örnek :

Sonuc=(800<=345) 'Sonuc=False

Sonuc=(100<=100) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<=130) 'Sonuc=True

A=90,B=45

Sonuc=(A<=B) 'Sonuc=False

C=23,D=23

Sonuc=(A<=D) 'Sonuc=True

And Operatörü :

Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Iki ifadenin'de dogru olmasi gereklidir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir ;
Sonuc=Kosul1 And Kosul2
Burada Sonuc herhangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhangi bir ifadedir.
Kosul2 herhangi bir ifadedir.
And operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir.

Ifade1 Ifade2 Sonuc=Ifade1 And Ifade2

False False False

False True False

True False False

True True True

True Null Null

Null True Null

False Null False

Null False False

Null Null Null

And operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade1 Ifade2 Ifade1 And Ifade2

0 0 0

0 1 0

1 0 0

1 1 1


Örnek :

Sonuc = (False And False ) 'Sonuc=False

Sonuc = (Null And False ) 'Sonuc=False

A=True , B=True

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=True

A=1 ,B=0

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

A=1 ,B=1

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=4

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

A=1,B=3

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=5

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=8

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

Or Operatörü :

Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Iki ifadeden yalnizca birinin dogru olmasi yeterlidir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir :
Sonuc=Kosul1 Or Kosul2
Burada Sonuc hehangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhangi bir ifadedir.
Kosul2 herhangi bir ifadedir.
Or operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir ;

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Or Ifade2

False False False

False True True

True False True

True True True

True Null True

Null True True

False Null Null

Null False Null

Null Null Null


Or operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Or Ifade2

0 0 0

0 1 1

1 0 1

1 1 1


Örnek :

Sonuc = (False Or False ) ' Sonuc=False

Sonuc = (Null Or False ) 'Sonuc=Null

A=True , B=True

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=True

A=1 ,B=0

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=1

A=1 ,B=1

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=1

A=1,B=4

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=5

A=1,B=3

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=3

A=1,B=5

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=5

A=1,B=8

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=9

A=10,B=8

Sonuc = (A Or B ) 'Sonuc=10

Xor Operatörü :

Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Iki ifadeden yalnizca birinin dogru olmasi gereklidir. Eger ikiside dogru olursa sonuc yanlis olur. Genel yazim sekli asagidaki gibidir :
Sonuc=Kosul1 Xor Kosul2
Burada Sonuc hehangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhengi bir ifadedir.
Kosul2 herhengi bir ifadedir.
Xor operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir;

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Xor Ifade2

False False False

False True True

True False True

True True False


Xor operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Xor Ifade2

0 0 0

0 1 1

1 0 1

1 1 0


Örnek :

Sonuc = (False Xor False ) ' Sonuc=False

Sonuc = (True Xor False ) 'Sonuc=True

A=True , B=True

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=False

A=1 ,B=0

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=1

A=1 ,B=1

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=0

A=1,B=4

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=5

A=1,B=3

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=2

A=1,B=5

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=4

A=1,B=8

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=9

A=10,B=8

Sonuc = (A Xor B ) 'Sonuc=2

Eqv Operatörü :

Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Iki ifadenin ikisininde dogru veya ikisininde yanlis olmasi durumunda dogru sonuc alir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir
Sonuc=Kosul1 Eqv Kosul2
Burada Sonuc herhangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhangi bir ifadedir.
Kosul2 herhangi bir ifadedir.
Eqv operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir;

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Eqv Ifade2

False False True

False True False

True False False

True True True


Eqv operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Eqv Ifade2

0 0 1

0 1 0

1 0 0

1 1 1


Örnek :

Sonuc = (False Eqv False ) ' Sonuc=True

Sonuc = (True Eqv False ) 'Sonuc=False

A=True , B=True

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=True

A=1 ,B=0

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=0

A=1 ,B=1

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=1

A=1,B=4

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=-6

A=1,B=3

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=-3

A=1,B=5

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=-5

A=1,B=8

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=-10

A=10,B=8

Sonuc = (A Eqv B ) 'Sonuc=-3

Imp Operatörü :

Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Birincinin degili veya ikincidir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir :
Sonuc=Kosul1 Imp Kosul2
Burada Sonuc hehangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhangi bir ifadedir.
Kosul2 herhangi bir ifadedir.
Imp operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir.

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Imp Ifade2

False False True

False True True

True False False

True True True

True Null True

Null True True

False Null True

Null False Null

Null Null Null


Imp operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade1 Ifade2 Sonuç=Ifade Imp Ifade2

0 0 1

0 1 1

1 0 0

1 1 0


Örnek :

Sonuc = (False Imp False ) 'Sonuc=True

Sonuc = (Null Imp False ) 'Sonuc=True

A=True , B=True

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=True

A=1 ,B=0

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=0

A=1 ,B=1

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=1

A=1,B=4

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=-2

A=1,B=3

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=-1

A=1,B=5

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=-1

A=1,B=8

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=-2

A=10,B=8

Sonuc = (A Imp B ) 'Sonuc=-3

Not Operatörü :

Lojik bir ifadenin degilinin alinmasi için kullanilir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir :
Sonuc=Not Kosul
Burada Sonuc herhangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul herhangi bir ifadedir.
Not operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir ;

Ifade Not Ifade

True False

False True


Not operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Ifade Not Ifade

0 1

1 0


Örnek :

Sonuc=(Not True) 'Sonuc=False

Sonuc=(Not 1) 'Sonuc=False

A=4

Sonuc=(Not A) 'Sonuc=-5

A=45

Sonuc=(Not A) 'Sonuc=-46

Sonuc=(Not 10) 'Sonuc=-11


Visual Basic'de Kontrol Komutları
**********************************

Kontrol komutlari programcilar tarafindan sikca kullanilan belirli ifadeleri kontrol etmek veya bazi sartlarin gerçeklesip gerçeklesmedigini kontrol etmek amaciyla kullanilan komutlardir. Biz burada en çok kullanilan komutlarin üzerinde duracagiz.
If Kontrol Yapisi :
Genel olarak bu komut yapisi su sekilde yazilir.
If Kosul Then
Kosul dogru ise yapilmasi istenen islemler.
Endif

Kullandigimiz her If kontrolu için mutlaka bir Endif kullanmaliyiz. Bu kontrol yapisinin sonlandigini belirtir.
Örnek:

If ad="FATIH" Then

Maas=10000000
Endif

Eger kosul gerçeklesmemis ise yapilmasi istenen bazi islemler varsa o zaman su sekilde bir kontrol yapisini kullanabiliriz.
If Kosul Then
Kosul dogru ise yapilmasi istenen islemler.
Else
Kosul yanlis ise yapilmasi istenen islemler.
Endif
Ayni anda bir kaç kosul için karsilastirma yapilmak isternirse;
If Kosul Then
Kosul dogru ise yapilmasi istenen islemler.
Elseif Kosul1 Then
Kosul1 dogru ise yapilmasi istenen islemler.
Elseif Kosul2 Then
Kosul2 dogru ise yapilmasi istenen islemler.
Else
Bütün kosullar yanlis ise yapilmasi istenen islemler.
Endif
yapisi kullanilir. Bu yapida mutlaka Else blogunun bulunmasina gerek yoktur. Burada eger Kosul dogru ise ilk Then’den sonraki satirlar çalistirilarak Elseif ifadesine kadar icra edilirler. Daha sonra Endif ifadesinden sonraki satir icra edilir.Eger Kosul yanlis ise Kosul1 ifadesi kontrol edilir.Dogru ise buradaki then den sonraki satirlar çalistirilir. Yanlis ise Kosul2’ye bakilir. Eger bu kosulda yanlis ise Else ifadesinden sonraki satirlar çalistirilir.
Örnek :

If Isim="Ali" Then
Maas=Maas * 1.2

Elseif Isim="Murat" Then

Maas=Maas * 1.4

Elseif Isim="Kemal" Then

Maas=Maas * 1.1

Endif

Örnek :

If Bolen=0 Then

Msg.Text=" Bolen sayi sifir olamaz."

Else

Sonuc= Sayi / Bolen

Msg.Text = Sonuc

Endif

Ornek :

If name="Ali" AND no="1301920035"

Not=4

ElseIf name="Ahmet" AND no="1301940023" Then

Not=3

ElseIf name="Hakan" AND no="1301930045" Then

Not=2

ElseIf name="Hatice" AND no="1301940005" Then

Not=7

Endif

Select Case:

Bu kontrol yapisinda sadece bir degiskenin durum kontrolü yailir.Kontrolü yapilacak degiskenin genel olarak alabilecegi degerler belirli ise bu yapinin kukllanilmasi If yapisina göre daha avantajlidir. Yazilis biçimi genel olarak asagidaki sekildeki gibidir
Select Case Degisken
Case Deger1
Degisken=Deger1 oldugu durumda yapilmasi istenen islemler
Case Deger2
Degisken=Deger2 oldugu durumda yapilmasi istenen islemler
Case Else
Degisken yukaridaki degerler den hicbirine esit degil ise yapilacak islemler
End Select
Kullandigimiz her Select ifadesi için bir End Select kullanmaliyiz.
Örnek :

Select Case No

Case 1304

Name="Murat Tuna"

Case 1306

Name="Ayse Sinem"

Case 1307

Name="Hakan Kaya"

Case 1312

Name="Abdullah Kahyali"

Case 1324

Name="Hatice Uygun"

End Select

Örnek :

Select Case Ay

Case 1

Max_date=31

Case 2

Dim Artik as Integer

Artik = Yil Mod 4

If Artik=0 Then

Max_date=29

Else

Max_date=28

Endif

Case 3

Max_date=31

Case 12

Max_date=31

Case Else

Mesaj="Error : Bir yilda 12 ay vardir."

End Select


 Visual Basic'te Döngü Komutlari
*********************************

Bu komutlar belirli islemleri belirli sayida veya herhangi bir sart saglanana kadar tekrarlamak amaci ile kullanilirlar. Bu komutlar asagida verilmistir.
For ….. Next Döngüsü
Do While …. Loop Döngüsü
Do Until ……Loop Döngüsü
Do …… Loop While Döngüsü
Do …… Loop Until Döngüsü
Asagidada bu döngülerin nasil kullanildiklari açiklanmis ve örneklerle pekistirilmistir.
For Next Döngüsü :
Bütün dillerde bulunan döngü yapisidir. Genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
For sayac=baslangiç To bitis Step artim
Arada isletilecek komutlar
Next sayac
Bu döngü sayac baslangic degerinden bitis degerine kadar çalistirilir. Sayaç baslangic degerinde iken döngü içindeki komutlar isletilir. Next ifadesine gelindiginde tekrar For satirina gelinir. Sayac degeri artim kadar artirilir. Eger Sayac degeri Bitis degerini geçmis ise Next adimindan sonraki adim isletilir. Burada step degerine pozitif veya nekatif bir deger versilebilir. Eger nekatif deger verilirse sayac her seferinde 1 azaltilir.Step adimini vermezsek bu pozitif 1 (+1) anlamindadir ve her adimda sayac bir artirilacaktir.Biz içiçe For Next döngüleride kurabiliriz. Ancak burada suda dikkat edilmelidir. En son baslatilan For döngüsü ilk önce bitirilmelidir.
For sayac1=basla1 To son1
Komutlar
For sayac2=basla2 To son2
Komutlar
Next sayac2
Next sayac1
Biz buradaki sayiyi daha da artirabiliriz.
Asagidaki sekideki gibi bir kullanim hatalidir
For sayac1=basla1 To son1
Komutlar
For sayac2=basla2 To son2
Komutlar
Next sayac1
Next sayac2 Burada For döngüsü isletilirken hata olusacaktir
Örnek :

Factöriyel=1

For I=1 To Sayi

Factöriyel= Factöriyel * I

Next I

Bu örnekte girmis oldugunuz pozitif sayinin faktoriyeli hesaplanmaktadir.


Do While Döngüsü :

Bu dögünün genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Do While Kosul
Komutlar
Loop
Burada önce Kosula bakilir. Eger kosul dogru ise aradaki satirlar çalistirilir taki Loop satirina kadar. Loop satirinda tekrar While satirina dönülür. Kosul tekrar kontrol edilir. Eger dogru ise ara satirlar tekrar çalistirilir. Kosul yanlis ise Loop ‘tan sonraki ilk satirdan program çalismaya devam eder. Içiçe Do While döngüleride kurabiliriz.
Do While Kosul1

….
Do While Kosul2
…
Komutlar
Loop
…..
Loop
Her Do While için mutlaka bir Loop yerlestirmeliyiz.
Örnek :

Fact=1 I=2

Do While I<=Sayi

Fact=Fact * I

I=I+1

Loop

Buradaki örnekte te faktöriyel hesabini Do While döngüsü ile yapiyoruz. Burada sayac olarak I degeri kullaniliyor. Eger faktöriyeli hesaplanacak deger 2 den kücükse (1 veya 0 ise) döngü içine girilmemektedir. Döngü içinde sayac artimini kendimiz veriyoruz. Sayac sayi degerine esit iken döngü son kez çalitiriliyor.
Do ….. Loop While Döngüsü :
Bu döngü yapisinin genels yazim sekli asagida verilmistir.
Do
…..
Komutlar
…..
Loop While Kosul
Bu ifade de döngü içinde komutlar mutlaka bir defe icra edilir. Daha sonra Kosul kontrol edilir. Eger kosul dogru ise tekrar Do satirina dallanilir ve aradaki komutlar tekrar icra edilir. Yanlis ise döngüden çikilir.Bu yapiyida içiçe kullanmamiz mümkündür.
Örnek :

Fact =1 I=1

Do

Fact=Fact *I

I=I+1

Loop While I<=Sayi

Faktöriyel hesapini yapan bir baska örnek verilmistir.


Do Until Döngüsü:

Bu döngünün genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.
Do Until Kosul
Komutlar
Loop
Burada önce Kosula bakilir. Eger kosul yanlis ise aradaki satirlar çalistirilir'taki Loop satirina kadar. Loop satirinda tekrar While satirina dönülür. Kosul tekrar kontrol edilir. Eger yanlis ise ara satirlar tekrar çalistirilir. Kosul dogru ise Loop‘tan sonraki ilk satirdan program çalismaya devam eder. Içiçe Do Until döngüleride kurabiliriz. Do While döngüsünden tek farki kosul yanlis iken çalistirilir.
Do Until Kosul1
…
Do Until Kosul2
…
Komutlar
Loop
…..
Loop
Her Do Until için mutlaka bir Loop yerlestirmeliyiz.
Örnek :

Fact=1 I=Sayi

Do Until I<=1

Fact=Fact * I

I=I-1

Loop

Buradaki örnekte'de faktöriyel hesabini Do Until döngüsü ile yapiyoruz. Burada sayac olarak I degeri kullaniliyor. Eger faktöriyeli hesaplanacak deger 2 den küçükse (1 veya 0 ise) döngü içine girilmemektedir.Döngü içinde sayac azaltimini kendimiz veriyoruz. Sayac 2 degerine esit iken döngü son kez çalistiriliyor
Do … Loop Until Döngüsü :
Bu döngü yapisinin genel yazim sekli asagida verilmistir.
Do
…
Komutlar
…
Loop Until Kosul
Bu ifade de döngü içinde komutlar mutlaka bir defa icra edilir. Daha sonra Kosul kontrol edilir. Eger kosul yanlis ise tekrar Do satirina dallanilir ve aradaki komutlar tekrar icra edilir. Kosul dogru ise döngüden çikilir.Bu yapiyida içiçe kullanmamiz mümkündür
Örnek :

Fact =1 I=1

Do

Fact=Fact *I

I=I+1

Loop While I>Sayi

Faktöriyel hesapini yapan bir baska örnek verilmistir      



Kes, Kopyala, Yapıştır
************************
Bir TextBox'ta Kes, Kopyala, Yapıştır, Geri Al işlemlerinin yapılması için iki tane çok kolay yol mevcut. Aşağıdaki örnekler SendKeys methodunu kullanıyor.

İşte birinci örnek:


Sub DoEditThing(whatThing As String, onWhat As Object)
    Select Case whatThing
        Case "Copy"
            onWhat.SetFocus
            SendKeys "^C"
        Case "Cut"
            onWhat.SetFocus
            SendKeys "^X"
        Case "Paste"
            onWhat.SetFocus
            SendKeys "^V"
        Case "Undo"
            onWhat.SetFocus
            SendKeys "^Z"
    End Select
End Sub

Aşağıdaki kod aynı işi yapan ikinci örnek:


Sub DoEditThing(whatThing As String, onWhat As Object)
Dim Send$  
   Select Case whatThing
        Case "Copy"
            Send = "^C"
        Case "Cut"
            Send = "^X"
        Case "Paste"
            Send = "^V"
        Case "Undo"
            Send = "^Z"
    End Select
    If Len(Send) Then
        onWhat.SetFocus
        SendKeys Send
    End If
End Sub

Şimdi, yukarıdaki iki örnekten birini formunuza ekledikten sonra aşağıdaki kod satırıyla istediğiniz işlemi yapabilirsiniz.

DoEditThing Copy|Cut|Paste|Undo*, On_Which_Object**

* - Bir tanesini seçin; Copy, Cut, Paste veya Undo
** - TextBox'ı seçin; (ör. Text1)

System Dizinini Bulmak
Örneğin INI dosyalarını kullanan bir uygulama yazdığınızda, çoğunlukla \System dizinine ihtiyaç duyarsınız. Genellikle bu dizinin yolu "C:\Windows\System\" şeklindedir.

Fakat bazı kullanıcılar windows'u farklı sürücü veya dizine kurabilirler. Ve işte bu sorunu çözmek için kullanacağınız kod aşağıda.
Bu kodu bir Module'nin declarations section kısmına kopyalayın:


Declare Function GetSystemDirectory Lib "Kernel32" Alias "GetSystemDirectoryA" (ByVal lpBuffer As String, ByVal nSize As Long) As Long

Function VBSysDir() As String
    Dim Gwdvar As String, Gwdvar_Length As Integer
    Gwdvar = Space(255)
    Gwdvar_Length = GetSystemDirectory(Gwdvar, 255)
    VBSysDir = Left(Gwdvar, Gwdvar_Length)
End Function

Daha sonra aşağıdaki kodu kullanarak \System dizininin yolunu bulabilirsiniz:

MsgBox VBSysDir & " is the System Directory", vbInformation, "System Directory"


Hızlı Form
Move methodunun, Left ve Top ayarlarından %45 daha hızlı çalıştığını biliyormuydunuz? Özellikle yavaş sistemlerde çok işe yarıyor.

Move methodu için kullanacağınız kod aşağıda:


Sub ...
   Form.Move x, y
End Sub...

Bu kadar kolay.

Tüm Formlar Kapansın
Çok sayıda açık form içeren uygulamalardaki tüm formları bir kerede kapatmak mı istiyorsunuz. İşte aşağıda bu işi yapan kod parçası.


Public Sub UnloadAllForms(sFormName As String)
Dim Form As Form
   For Each Form In Forms
      If Form.Name <> sFormName Then
         Unload Form
         Set Form = Nothing
      End If
   Next Form
End Sub

Aşağıdaki kodu Ana formunuzun Form_Unload olayına yerleştirin.

Call UnloadAllForms Me.Name

Tüm TextBox'lar Temizlensin
Bazen bir form üzerindeki tüm textboxları temizlemek zorunda kalırsınız. İşte aşağıda bunu yapmak için kullanacağınız kod.


Sub ClearAllTextBoxes(frmTarget As Form)
For i = 0 To (frmTarget.Controls.Count - 1)
    Set ctrlTarget = frmTarget.Controls(i)
    'If it's a textbox, clear it
    If TypeOf ctrlTarget Is TextBox Then
        ctrlTarget.Text = ""
    End If
Next i
End Sub

Aşağıdaki kodu da örneğin bir komut butonunun Click olayına yerleştirerek textboxları temizleyebilirsiniz.

ClearAllTextBoxes FormName

Dosya Kopyalamak
Aşağıdaki kod parçası da yüzde ölçüsünü kullanarak dosya kopyalamaya yarıyor. Göze güzel görünen uygulamalar yapmak için iyi bir şey.


Function CopyFile (src As String, dst As String) As Single
'L. Serflaten 1996
 Static Buf$
 Dim BTest!, FSize!
 Dim Chunk%, F1%, F2%

 Const BUFSIZE = 1024

'This routine will copy a file while providing a means
'to support a percent gauge.  Ex. your display routine
'is called "PercentDone" and accepts the values 0-100.
'Error support is provided.
'
'A larger BUFSIZE is best, but do not attempt to exceed
'64 K (60000 would be fine)
'
'The size of the copied file is returned on success
'0 is returned on failure

   If Dir(src) = "" Then MsgBox "File not found": Exit Function
   If Len(Dir(dst)) Then
      If MsgBox(UCase(dst) & Chr(13) & Chr(10) & "File exists. Overwrite?", 4) <> 6 Then Exit Function
      Kill dst
   End If

   On Error GoTo FileCopyError
   F1 = FreeFile
   Open src For Binary As F1
   F2 = FreeFile
   Open dst For Binary As F2

   FSize = LOF(F1)
   BTest = FSize - LOF(F2)
   Do
      If BTest < BUFSIZE Then
         Chunk = BTest
      Else
         Chunk = BUFSIZE
      End If
      Buf = String(Chunk, " ")
      Get F1, , Buf
      Put F2, , Buf
      BTest = FSize - LOF(F2)
      ' __Call percent display here__
      'PercentDone ( 100 - Int(100 * BTest/FSize) )
   Loop Until BTest = 0
   Close F1
   Close F2
   CopyFile = FSize
   Exit Function

FileCopyError:
   MsgBox "Copy Error!"
   Close F1
   Close F2
   Exit Function
End Function

Önce formunuza bir ProgressBar kontrolü ekleyip ardından aşağıdaki kodu kullanarak dosya kopyalayabilirsiniz.

ProgressBar1.Value = CopyFile (Which_File*, To_Where**)

* = Kopyalanacak dosya
** = Kopyalanacağı yer

Dosya Adını Çıkarmak
Bazen full path'i olan bir dosyanın (ör: C:\windows\hello.txt) sadece dosya adı (hello.txt) gerekebilir. İşte onu aradan çıkarmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz.


Function StripPath(T$) As String
Dim x%, ct%
    StripPath$ = T$
    x% = InStr(T$, "\")
    Do While x%
        ct% = x%
        x% = InStr(ct% + 1, T$, "\")
    Loop
    If ct% > 0 Then StripPath$ = Mid$(T$, ct% + 1)
End Function

Aşağıdaki kodu kullanarakta dosya adını File değişkenine aktarabilirsiniz.

File = StripPath("c:\windows\hello.txt")

NotePad'ı Çalıştırmak
Bazen yazdığınız uygulamanın Readme dosyasını görüntülemek için Not defterini çalıştırmak kullanışlı olur.

1. Formun üzerine bir CommandButton yerleştirin.
2. Aşağıdaki kodu formun Declarations Section bölümüne kopyalayın.


   Private Declare Function CreateProcess Lib "kernel32" Alias "CreateProcessA" (ByVal lpApplicationName As String, ByVal lpCommandLine As String,
lpProcessAttributes As Any, lpThreadAttributes As Any, ByVal bInheritHandles As Long, ByVal dwCreationFlags As Long, lpEnvironment As Any, ByVal lpCurrentDriectory As String,
lpStartupInfo As STARTUPINFO, lpProcessInformation As PROCESS_INFORMATION) As Long
   Private Declare Function OpenProcess Lib "kernel32.dll" (ByVal dwAccess As Long, ByVal fInherit As Integer, ByVal hObject As Long) As Long
   Private Declare Function TerminateProcess Lib "kernel32" (ByVal hProcess As Long, ByVal uExitCode As Long) As Long
   Private Declare Function CloseHandle Lib "kernel32" (ByVal hObject As Long) As Long
 
   Const SYNCHRONIZE = 1048576
   Const NORMAL_PRIORITY_CLASS = &H20&
 
   Private Type PROCESS_INFORMATION
      hProcess As Long
      hThread As Long
      dwProcessId As Long
      dwThreadId As Long
   End Type

   Private Type STARTUPINFO
      cb As Long
      lpReserved As String
      lpDesktop As String
      lpTitle As String
      dwX As Long
      dwY As Long
      dwXSize As Long
      dwYSize As Long
      dwXCountChars As Long
      dwYCountChars As Long
      dwFillAttribute As Long
      dwFlags As Long
      wShowWindow As Integer
      cbReserved2 As Integer
      lpReserved2 As Long
      hStdInput As Long
      hStdOutput As Long
      hStdError As Long
   End Type
3. Şimdi, aşağıdaki kodu da Command1_Click olayına kopyalayın:


   Dim pInfo As PROCESS_INFORMATION
   Dim sInfo As STARTUPINFO
   Dim sNull As String

   sInfo.cb = Len(sInfo)
   success& = CreateProcess(sNull, "notepad.exe e:\anexis\vbpage\vbisland.html", ByVal 0&, ByVal 0&, 1&, NORMAL_PRIORITY_CLASS, ByVal 0&, sNull, sInfo, pInfo)

   MsgBox "Notepad has been started. Click OK to end it."
 
   ret& = TerminateProcess(pInfo.hProcess, 0&)
   ret& = CloseHandle(pInfo.hThread)
   ret& = CloseHandle(pInfo.hProcess)

   MsgBox "Notepad has been shut down.
4. F5 basarak uygulamayı çalıştırın.

Windows Kapansın
Bu kod setup programlarında sistemi resetlemek istediğiniz zaman kullanışlı olur. İşte aşağıdaki kodu kullanarak bu işi kolaylıkla yapabilirsiniz.

1. Aşağıdaki kodu bir formun Declarations section bölümüne kopyalayın:


    Const EWX_LogOff As Long = 0
    Declare Function ExitWindows Lib "User32" Alias "ExitWindowsEx" (ByVal dwOptions As Long, ByVal dwReserved As Long) As Long
2. Aşağıdaki kodu da bir nesnenin olayına kopyalayın (ör: Command1_Click):


    ExitWindows EWX_LogOff, &HFFFFFFFF
Not: Bu kod sadece Exe dosyasından çalışır. Eğer VBasic içinden çalıştırırsanız tüm programlarınızı kapatın.

Ses Kartı Var mı?
Şimdi bir çok programda bir olay gerçekleştiğinde küçük sesler duyuluyor. Eğer sizde böyle bir şey yapmak için sisteminizde ses kartı olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz.

Denemek için aşağıdaki kodu bir Modulenin içine kopyalayın.:


    Declare Function waveOutGetNumDevs Lib "winmm.dll" Alias "waveOutGetNumDevs" () As Long

Bu kodu da formunuzun Form_Load olayı altına kopyalayın:

    Dim i As Integer
    i = waveOutGetNumDevs()
    If i > 0 Then
        MsgBox "Your system supports a sound card.", vbInformation, "Sound Test"
    Else
        MsgBox "Your system cannot play Sound Blaster Files.", vbInformation, "Sound Test"
    End If

Şimdi F5 tuşuna basarak kodu deneyebilirsiniz.

Textbox Popup Menüleri Çıkmasın
Bildiğiniz gibi textboxların üzerinde sağ tuşa bastığınızda bir Popup Menu çıkar. Bunun çıkmasını istemiyorsanız aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz.

Kodu formun General Declarations bölümüne kopyalayın:

Sub Text1_MouseDown
if button=2 then
text1.enabled=false
popupmenu <MENUNAME>
text1.enabled=true
text1.setfocus
end if
End Sub


Dosya Uzantısını Bulmak
Aşağıdaki fonksiyon bir dosyanın uzantısını döndürüyor.


Function GetExtension(Filename As String)
Dim PthPos, ExtPos As Integer

    For i = Len(Filename) To 1 Step -1 ' Go from the Length of the filename, to the first character by 1.
        If Mid(Filename, i, 1) = "." Then ' If the current position is '.' then...
            ExtPos = i ' ...Change the ExtPos to the number.
            For j = Len(Filename) To 1 Step -1 ' Do the Same...
                If Mid(Filename, j, 1) = "\" Then ' ...but for '\'.
                    PthPos = j ' Change the PthPos to the number.
                    Exit For ' Since we found it, don't search any more.
                End If
            Next j
            Exit For ' Since we found it, don't search any more.
        End If
    Next i
   
    If PthPos > ExtPos Then
        Exit Function ' No extension.
    Else
        If ExtPos = 0 Then Exit Function ' If there is not extension, then exit sub.
        GetExtension = Mid(Filename, ExtPos + 1, Len(Filename) - ExtPos) 'Messagebox the Extension
    End If
           
End Function

Fonksiyonu aşağıdaki gibi çağırabilirsiniz.

FileExt = GetExtension("c:\windows\vb\vb.exe")

Dosya Taşımak
Bazı kişiler dosyayı taşımanın kopyalamaktan daha kolay olduğunu düşünürler. E gerçektende öyle ama bu yaptığımız işe bağlı. Neyse aşağıdaki kodu kullanarak dosya taşıyabilirsiniz.


    Name "File to move" As "Filename To move it as"
Task Bar'ı Gizlemek
Windows95 Taskbarı saklayıp, geri getirmek için bir çözüm yolu var. Aşağıdaki kodu kullanarak bu işi kolaylıkla yapabilirsiniz.

Önce, aşağıdaki kodu formun General Declarations bölümüne kopyalayın:

    Dim hWnd1 As Long

    Private Declare Function FindWindow Lib "user32" Alias "FindWindowA" (ByVal lpClassName As String, ByVal lpWindowName As String) As Long

    Private Declare Function SetWindowPos Lib "user32"
(ByVal hwnd As Long, ByVal hWndInsertAfter As Long, ByVal x As Long, ByVal y As Long, ByVal cx As Long, ByVal cy As Long, ByVal wFlags As Long) As Long

    Const SWP_HIDEWINDOW = &H80
    Const SWP_SHOWWINDOW = &H40

Saklamak için aşağıdaki kodu kullanın:

    hWnd1 = FindWindow("Shell_traywnd", "")
    Call SetWindowPos(hwnd1, 0, 0, 0, 0, 0, SWP_HIDEWINDOW)

ve görüntülemek içinde aşağıdakini kullanın:

    Call SetWindowPos(hwnd1, 0, 0, 0, 0, 0, SWP_SHOWWINDOW)

Masaüstü İkonlarını Dizmek
Aşağıdaki kod aktiv desktop ta bulunan ikonları düzenliyor.

Önce, Bu kodu bir formun General Declarations bölümüne kopyalayın:

    Private Declare Function GetWindow Lib "user32" (ByVal hwnd As Long, ByVal wCmd As Long) As Long
    Private Declare Function SendMessage Lib "user32" Alias "SendMessageA" (ByVal hwnd As Long, ByVal wMsg As Long, ByVal wParam As Long, lParam As Long) As Long
    Private Declare Function FindWindow Lib "user32" Alias "FindWindowA" (ByVal lpClassName As String, ByVal lpWindowName As String) As Long

    Private Const GW_CHILD = 5
    Private Const LVA_ALIGNLEFT = &H1
    Private Const LVM_ARRANGE = &H1016

İkonları düzenlemek için de aşağıdaki kodu kullanın:

    Dim hWnd1 As Long
    Dim hWnd2 As Long
    Dim Ret As Long

    hWnd1 = FindWindow("Progman", vbNullString)
    hWnd2 = GetWindow(hWnd1, GW_CHILD)
    hWnd1 = GetWindow(hWnd2, GW_CHILD)
    Ret = SendMessage(hWnd1, LVM_ARRANGE, LVA_ALIGNLEFT, 0)

API ile Disket Formatlamak
API kullanarak bir diskete format atmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz.
Not: Bu kod harddiske format atabilir, bu nedenle dikkatli olmalısınız.

Önce, Bu kodu bir formun General Declarations bölümüne kopyalayın:

Private Declare Function SHFormatDrive Lib "shell32" _
    (ByVal hwnd As Long, ByVal Drive As Long, ByVal fmtID As Long, _
    ByVal options As Long) As Long
Private Declare Function GetDriveType Lib "kernel32" Alias _
    "GetDriveTypeA" (ByVal nDrive As String) As Long


Forma iki CommandButtons ekleyin:
Birincinin adı: "cmdFormatDrive"
İkincinin adı: "cmdDiskCopy"



Private Sub cmdFormatDrive_Click()
    Dim DriveLetter$, DriveNumber&, DriveType&
    Dim RetVal&, RetFromMsg%
    DriveLetter = UCase(Drive1.Drive)
    DriveNumber = (Asc(DriveLetter) - 65) ' Change letter to Number: A=0
    DriveType = GetDriveType(DriveLetter)
    If DriveType = 2 Then  'Floppies, etc
        RetVal = SHFormatDrive(Me.hwnd, DriveNumber, 0&, 0&)
    Else
        RetFromMsg = MsgBox("This drive is NOT a removeable" & vbCrLf & _
            "drive! Format this drive?", 276, "SHFormatDrive Example")
        Select Case RetFromMsg
            Case 6   'Yes
                ' UnComment to do it...
                'RetVal = SHFormatDrive(Me.hwnd, DriveNumber, 0&, 0&)
            Case 7   'No
                ' Do nothing
        End Select
    End If
End Sub

Private Sub cmdDiskCopy_Click()
' DiskCopyRunDll takes two parameters- From and To
    Dim DriveLetter$, DriveNumber&, DriveType&
    Dim RetVal&, RetFromMsg&
    DriveLetter = UCase(Drive1.Drive)
    DriveNumber = (Asc(DriveLetter) - 65)
    DriveType = GetDriveType(DriveLetter)
    If DriveType = 2 Then  'Floppies, etc
        RetVal = Shell("rundll32.exe diskcopy.dll,DiskCopyRunDll " _
            & DriveNumber & "," & DriveNumber, 1) 'Notice space after
    Else   ' Just in case                         'DiskCopyRunDll
        RetFromMsg = MsgBox("Only floppies can" & vbCrLf & _
            "be diskcopied!", 64, "DiskCopy Example")
    End If
End Sub



Forma birde Drive1 adlı ListDrive ekleyin:



Private Sub Drive1_Change()
    Dim DriveLetter$, DriveNumber&, DriveType&
    DriveLetter = UCase(Drive1.Drive)
    DriveNumber = (Asc(DriveLetter) - 65)
    DriveType = GetDriveType(DriveLetter)
    If DriveType <> 2 Then  'Floppies, etc
        cmdDiskCopy.Enabled = False
    Else
        cmdDiskCopy.Enabled = True
    End If
End Sub

Office 97 Araç Çubuğu Yaratmak
Office 97 ile gelen araç çubuğu uygulamaya güzel bir görünüm katıyor. Aslında bunu VBasic ile yapmak içi bir kontrol gelmiyor.

 Fakat API fonksiyonlarını ve eski Common Controls ToolBar'ı kullanarak bu tür araç çubukları oluşturmak mümkün.

1. Önce yeni bir proje hazırlayın ve Common Controls ActiveX kontrolünü ekleyin.
2. Bir formun üzerine ToolBar kontrolünü yerleştirin ve butonları oluşturun.
3. Şimdi projeye bir Module yerleştirin ve aşağıdaki kodu modülün General Declarations kısmına yerleştirin:

   
Public Declare Function FindWindowEx Lib "user32" Alias "FindWindowExA" (ByVal hWnd1 As Long, ByVal hWnd2 As Long, ByVal lpsz1 As String, ByVal lpsz2 As String) As Long
Public Declare Function SendTBMessage Lib "user32" Alias "SendMessageA" (ByVal hwnd As Long, ByVal wMsg As Long, ByVal wParam As Integer, ByVal lParam As Any) As Long

Public Const WM_USER = &H400
Public Const TBSTYLE_FLAT = &H800
Public Const TBSTYLE_TRANSPARENT = &H8000
Public Const TB_SETSTYLE = (WM_USER + 56)
Public Const TB_GETSTYLE = (WM_USER + 57)

Public Sub MakeToolbarFlat(theToolbar As Control)

    Dim Res As Long
    Dim Style As Long

    Style = SendTBMessage(FindWindowEx(theToolbar.hwnd, 0&, "ToolbarWindow32", vbNullString), TB_GETSTYLE, 0&, 0&)
    Style = Style Or TBSTYLE_FLAT Or TBSTYLE_TRANSPARENT
    Res = SendTBMessage(FindWindowEx(theToolbar.hwnd, 0&, "ToolbarWindow32", vbNullString), TB_SETSTYLE, 0, Style)

    theToolbar.Refresh

End Sub

4. Aşağıdaki kodları da formun Form_Load olayına kopyalayın:

   
Call MakeToolbarFlat(Toolbar1)

Toolbar1, tabiki ToolBar kontrolünün adı.

Web Sayfası İçin Kısayol Yaratmak
Çoğu kişi bunun nasıl yapılacağını bilmek istiyor. Aslında çok kolay. Aşağıdaki kod varsayılan tarayıcınızı açarak yazmış olduğunuz adresi getirmeye başlar.

Aşağıdaki kodu bir modulenin içine kopyalayın:

    Declare Function ShellExecute Lib "shell32.dll" Alias "ShellExecuteA"
 (ByVal hwnd As Long, ByVal lpOperation As String, ByVal lpFile As String, ByVal lpParameters As String, ByVal lpDirectory As String, ByVal nShowCmd As Long) As Long

5. BÖLÜM

5. VB’DE DEĞİŞKEN TANIMLAMA

GW  ve Quick Basic’te programcı ne zaman bir değişkene gereksinim duyarsa her hangi bir bildiri değimini kullanmadan değişkeni tanımlayıp kullanabilir. Bu değişkene aktarılacak bilgiler, değişkenin adının son karakterine bağlı olarak değişiyordu.

VB’de ise değişken yapısı daha da gelişmiştir. Değişkenler için önemli durum, değişkenlerin karışıklığa meydan vermemesi için tanımlanması mecburiyeti olmasıdır.  Daha önceki iki kuşak Basic’te bu mecburiyet yoktur ve değişkenleri benzerlikten dolayı her zaman karıştırmak mümkündür. VB’de değişkenleri kullanmadan önce tanımlama mecburiyeti programcının seçimine bırakılmıştır.  Programcı isterse Tools-Options menüsü Require Variable Declaration seçeneğini işaretleyerek derleyicinin tanımlanmamış  değişken kullanımda hata mesajı vermesini sağlayabiliriz.

Bir değişken tanımlanırken aşağıdaki kuralları göz önünde bulundurulması gerekir.

·         Değişken ismi bir harf ile başlamalıdır.

Ad1, Ad2

·         Değişken isminde boşluk bulunmaz. Bunun yerine alt çizgi karakteri kullanılabilir.

·         Değişken isminde sadece harfler, rakamlar ve alt çizgi karakterleri bulunabilir.

Adı­_Soyadı, No1

·         Değişkene verilecek isim VB komutlarından oluşmamalıdır.

Not, Dim, Val ......vs

·         Değişken ismi 255 karakterden fazla olmamalıdır.

5.1. VB’de Kullanılan Standart Veri Tipleri

            VB’de değişken tipleri Dim değimi ile tanımlanır. Bu değimin yazılımı;

Dim deg_adı [(Dizi boyutu)] As tipi

deg _adı : Tanımlanacak değişkenin ismidir.

Dizi boyutu : Değişken dizi olarak tanımlanacaksa dizinin boyutu değişken isminden  sonra parantez içine yazılır.

Dim x (5) tanımıyla 6 elemanlı dizi tanımlamış oluruz. Dizinin ilk

elemanı 0 son elemanı 5 dir.  

Dim x (3 to 6) tanımıyla ilk elamanı x (3) ve son elamanı x (6)

olan bir dizi tanımlanmıştır.

Tipi : Tanımlanacak değişkenin tipi belirlenir. Bunlar ;

           

Byte : 1 Baytlık tamsayı tipidir. 0 ile 255 arasında değer alabilir.

Integer : 2 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. –32768 ile 32767 arasında değer alabilir.

Long : 4 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. –2.147.483.648 ile 2. 147.483.647 arasında değer alabilir.

Not: Yukarıdaki değişken tiplerine ondalık sayı atanması durumunda sayı en yakın tamsayıya yuvarlatılacaktır. ( x=4,3 ise x= 4 atanır, y=3.6 ise y=4 atanır)

Single : 4 Baytlık ondalık sayı tipidir. 3.402823 x 10³⁸ ile  1.401298 x 10^-45 arasında değer alabilir.

Double : 8 Baytlık ondalık sayı tipidir. 1.79769313486232 x 10³⁰⁸ ile 4.94065645841247 x 10^-324 arasında değer alabilir.

Currency : 8 Baytlık ondalık sayı tipidir. Ancak sayının ondalık kısmı  4 basamaktan fazla olamaz. –92337203685477.5808 ile 922337203685477.5807 arasında değer alabilir.

Decimal : 14 Baytlık bir sayı tipidir.  Bu tipin en önemli özelliği sayıdaki bütün basamakların tutulmasıdır.

Boolean : 2 Baytlık bir veri tipidir. Sadece  True ve False değerleri alabilir.

            Dim ogrenci As Boolen

            Ogrenci=True

            Ogernci=1                              Bu atamaların hepsi aynı işi       

Ogernci=100                          görür.

           

String : Karakter sınırı verilmezse 2 milyar karaktere kadar atama yapılabilen sayısal  veri tipidir. +10 bayt yer kaplar. Karakter sayısını sınırlamak için ;

           

Dim a As String * sınır     yazılır.

           

      Dim a String       İstenildiği kadar karakter ataması yapılabilir. 

      Dim b String * 3    3 tane karakter ataması yapılabilir.

Variant : VB’de değişken tanımlanırken tip ismi verilmemişse bu tip Variant olarak ele alınır ve değişkenin tipi atanacak  değere göre değişir. Variant tipler yukarıdaki tiplerden herhangi biri gibi işleme girebilir ve programın çalışması esnasında değişebilir.

Date : 8 Baytlık yer kaplayan bu değişken tipi 1/1/100 ile 31/12/9999 arasındaki tarih ve 0:00:00 ile 23:59:59 arasında saat atamaları yapılabilir.

Object : 4 Baytlık bir veri tipidir. OLE işlemlerinde kullanılmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu tipte değişkenlere atama yapılırken Set operatörü kullanılır.

5.2. Kullanıcı Tarafından Yeni Tip Tanımlanması

            Type tip_adı

                        Deg_adı As tipi

                        Deg_adı As tipi

                        .........................

                        .........................

                        .........................

            End Type

Bu sekil de tanımlanan tipte bir değişken tanımlamak için de;

            Dim deg_adı As  tip_ismi    olarak tanımlanabilir.

Tip tanımı bir form  içerisinde ancak Private olarak tanımlanabilir. Yani tanımlanan tip sadece o formda kullanılır. Genel yani Public bir tip ise ancak bir modül içerisinde kullanılabilir.

Bir formda tip;

            Private Type Ad

                        ..............

            End Type                  şeklinde tanımlanır.

Örnek 5.1:

                        Type Rehber

                                   Ad As String

                                   Soyadı As String

                                   Tel As Integer

                                   Adres As String

                        End Type

Burada Rehber değişkenini değil Rehber tipini tanımladık. Artık Rehber yapısındaki değişkenleri tanımlayabiliriz.

            Dim adı As Rehber  şeklinde tanımlayabiliriz.

Bu değişkene değer atamak için “.” operatörünü kullanalım ;

Adı.Ad = “Bahadır”

            5.2.1. Enum

           

Enum Tip İsmi

                        Elemen1=Sayı1

                        Eleman2=Sayı2

                        ........................

                        Eleman3=SayıN

            End Enum

            Bu tip her bölüme bir numara verir. VB bu bölümü bir sayı olarak kullanmasına rağmen bunu bir string gibi kullanma imkanı verir.

Örnek 5.2:

Enum bolum

            Bilgisayar=1

            Elektronik=2

            Makine=3

            Metal=4

            Yapı=5

            YapıRes=6                

End Enum

Tanımını yaptıktan sonra bolum tipinde değişkenler tanımlayarak bu değişkenlere değer atamak mümkündür.

Dim eğitim As bolum

Bolum=Bilgisayar

Satırı ile bolum değişkenine Bilgisayar atamaktayız. Bu işlem eğitim=1 satırı  ile aynı işi yapmasına karşın anlaşılması daha kolaydır.

5.3. Dinamik Dizi Tanımlama

            Programda tanımlanacak dizinin boyutu her zaman belli  olmayabilir. Bu durumda diziyi dinamik olarak tanımlamamız gerekir. Diziyi dinamik olarak tanımlayabilmek için ReDim değimi kullanılır. Diziyi dinamik olarak tanımlamak demek dizinin boyunun ihtiyaç olduğunda artırılması  veya azaltılması demektir. Üstelik dizinin eski halini koruyarak.

            ReDim [Preserve] deg_adı (dizi boyutu] As tipi

ReDim ile dizin ilk defa tanımlanacağı gibi yine ReDim’le tanımlanmış dizinin boyutunu değiştirmek için de kullanılabilir. Burada Dim’den farklı olarak Preserve parametresi vardır.

Preserve, dizinin yeniden boyutlandırılması durumunda dizide bulunan elaman içeriklerini yeni dizide de bulunmasını sağlar.

Tanımlanacak dizi local bir dizi olmayacaksa dizi öncelikle Dim veya Global değimiyle aşağıdaki gibi tanımlanmalıdır.

Dim deg_adı () As tipi

Görüldüğü dizi tanımlanırken parantez içerisinde dizi boyutu verilmemiştir. Bu VB’ye  dizinin dinamik olarak tanımlanacağını belirtecektir. Daha sonra dizinin elaman sayısı ReDim değimi kullanılarak belirlenir.

Private Type takip

            Ad As String * 25

            Soyad As String  * 25

            Sınıfı As String * 2

            No As String *6

End Type

Dim  Ogr () As takip “Diziyi dinamik olarak tanımla

Dim dizi_boyu As Integer ‘En son tanımlanan dizinin boyutu

Dim eleman_say As Integer ‘Dizideki son eleman indeksi

5.4. Global ve Local Değişkenler

            Global değişkenler programın bütün fonksiyonları kullanılabilen değişkenlerdir. Local değişkenler ise sadece tanımlandıkları fonksiyonda kullanılabilirler.

            Dim değimi ile yapılan tanımlamalar yerine Global ve Local’dır. Dim ile tanımlana değişkenler;

·         General-Declarations kısmında tanımlanmışsa modül veya form içerisinde Global’dır. Buna VB’de Modüle Level denir.

·         Bir fonksiyon veya alt programda tanımlanmışsa Local’dır. Sadece o prosedür tarafından kullanılabilir.

·         Bir formun General Declarations kısmında Public değimi ile tanımlanmışsa diğer modüller ve formlarda bu değişkeni kullanabilirler. Ancak değişkenin isminden önce modülün/formun ismini vermesi gerekir.

Form1 . x = 4

·         Bir değişkeni programın her tarafında kullanılacak şekilde tam olarak global tanımlamak için o değişkeni bir modülün General-Declaration kısmında Public değimi ile tanımlamak gerekir. 

Public x

Local değişkenlerin önemli bir avantajı bellekte fazladan yer işgal

etmemeleridir (Static olarak kullanılmamışlarsa). Global değişkenler program çalıştığı sürece bellekte tutulmalarına rağmen local değişkenler,  değişkenin bulunduğu fonksiyona girince değişken belleğe alınır ve fonksiyonun çalışması bitince bellekten atılır.

5.5. Static Değişkenler

           

Local olarak tanımlanan bir değişken tanımlandığı alt program veya fonksiyonun çalışması bittikten sonra bellekten atılır. İlgili prosedür ikinci kez çalıştırıldığında Local değişkenler eski değerlerinden değil baştan başlarlar.(string ise “ ”, sayı ise 0 )

           

Local olarak tanımlanan bir değişkenin değerinin tanımlandığı alt program veya fonksiyonun çalışması bittikten sonra da değerinin korunması isteniyorsa Dim yerne Static değimiyle tanımlama yapılır. Static değimi bir alt program veya fonksiyon altında tanımlanabilir:

           

Static deg_adı [(dizi boyutu)] As tipi

                       

5.6. Sabit Tanımlama

           

Programda değerlerinin değişmesi istenmeyen değerler sabit olarak tanımlanır. VB sabit tanımlama;

            Cost Sabit ismi=Değeri

Örnek 5.3:

            Cost PI=3.1415

           

5.7. Değişkenlere İlk Değer Ataması

            Local değişkenlere ilk değer ataması şu şekildedir.

·         Dim değimiyle ile tip ismi kullanılmadan yapılan tanımlamalarda ilk değer ataması direk olarak tanımın yapıldığı satırda yapılabilir.

Dim  x=5, y=10

·         Tip ismi kullanılarak yapılan tanımlamalarda ise ikinci bir satırda ilk değer ataması yapılır.

Dim x As Integer

x=5

Global olarak tanımlanan değişkene ilk değer ataması Declarations kısmında yapılır ve burası bir alt program değildir.  Dolayısıyla Global olarak tanımladığımız değişkenlerimize ilk değer atamasını Form_Load veya projenin çalışmaya başladığı alt program altında yapmalıyız.

Static değişkenlere de ilk değer ataması  IsEmpty () fonksiyonu ile yapılır. Bu fonksiyon bir değişkene değer atanıp atanmadığını kontrol eder. Verilen değişkene değer ataması yapılmamışsa fonksiyondan geri dönen değer TRUE’dir. Fonksiyonun bu özelliğinden yararlanarak static olarak tanımlanan değişkene daha önce değer atanıp atanmadığını yani ilk defamı kullanıldığını öğrenebiliriz.

Static i;

If IsEmpty(i) then i=5                                                                                                                     

Böylece alt program ilk defa çalıştığında i’ye her hangi bir değer ataması olmadığı için şartımız çalışacak ve ilk değer atanacaktır. Alt programın sonraki seferlerde çalışması durumunda ise i’nin static olmasından dolayı atanmış bir değer olacak ve şartımız çalışmayacaktır. Böylece sadece alt program ilk defa çalıştığında ilk değerimizi atamış olacağız.

VB’de bir diziye değer ataması da değişkeni Variant olarak tanımladıktan sonra Array fonksiyonu ile o değişkenin bir dizi olduğunu belirtmek ve ilk değer atamak mümkündür.            

Dim Dizi [As Variant]

Dizi=Arrray(eleman)

Örnek5.4:

            Dim gün

Gün= Array(“Pazar”, “Pazartesi”, “Salı”, “Çarşamba”, “Perşembe”, “Cuma”, “Cumartesi”)

5.8.Kullanılan Değişkenlerin Tipini Belirlemek

Tipi belirtilmeyen Variant tipi değişkenlere programın işletimi sırasında istenen tipteki bilgi aktarılabilir. VarType fonksiyonu ile Variant bir değişkenin hangi tipte bilgi içerdiği öğrenilebilir.

VarType (Variant Değişken Adı)

            Yazılımında da görüldüğü gibi bu fonksiyon dışarıdan içerdiği bilginin tipi öğrenilmek istenen değişkenin adını almaktadır. Geriye ise değişkenin içerdiği bilginin tipini temsil eden sayısal bir değeri döndürmektedir. Eğer Variant değişken karaktersel bilgi içeriyorsa VarType() fonksiyonu geriye 8 sayısal değerini döndürür. VarType fonksiyonu ile döndürülecek sayısal değer ve bu değerlerin temsil ettikleri veri tipleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Veri Tipi	Sayısal Değer
Boş-Empty	0
Null	1
Integer	2
Long	3
Single	4
Double	5
Currency	6
Date	7
String	8
Object	9
Error	10
Boolen	11
Variant	12
Data Object	13

Tablo-5.1.  Veri Tipleri

5.9. Tip Değiştirme İşlemleri

Ccur(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Currency tipine dönüştürür.

CDbl(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Double tipine dönüştürür.

CInt(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Integer tipine dönüştürür.

CLng(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Long tipine dönüştürür.

CSng(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Single tipine dönüştürür.

CVar(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Variant tipine dönüştürür.

CBool(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Boolen tipine dönüştürür.

CByte(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Byte tipine dönüştürür.

CDec(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Decimal tipine dönüştürür.

CDate(ifade): Parantez içinde verilen ifadeyi Date tipine dönüştürür. İki tarih arasında işlem yapabilmek için bu dönüşüm kullanılır.

5.10. Değişkenlerle İlgili Komutlar

5.10.1. IsDate

 Değişkenin içeriği geçerli bir tarih ise geri dönen tarih True, değilse False’dir kabul edilen tarih formatı Windows’da tanımlanan formattır.

           

            IsDate (değişken)

Örnek 5.4:

            Dim a

a=IsDate(“30/02/1999”) ‘ Verilen tarih geçerli değildir. A=True (Şubat ayı 29 gündür.

            a=IsDate(“13bfg”) ‘Verilen tarih geçerli değildir. A=False

5.10.2. IsNumeric

 Verilen değişkenin içeriğinin bir sayı olup olmadığını kontrol eder. Değişkenin içeriği sayı ise geri dönen değer True değilse False’dir.

            IsNumeric(değişken)

5.10.3. IsArray

 Girilen değişken bir dizi ise True değilse falese üretir. Yani bir değişkenin dizi olup olamadığını öğrenmek için kullanılır.

            IsArray(değişken)

5.10.4. IsEmpty

 Tanımlanmış bir değişkene henüz bir değer atanmamışsa o değişken Empty’dir. Bir değişkene değer atanıp atanmadığını öğrenmek için kullanılır. Dönen değer False ise değişkene bir atama yapılmıştır.

            IsEmpty (Değişken)

5.10.5. IsMissing

 VB’de fonksiyon veya alt programlara giriş parametresi olarak Optional değimi kullanılırsa o parametre kullanılmadan da o fonksiyon çağrılabilir. IsMissing fonksiyonu bu tip parametrelerin verilip verilmediğini kontrol etmek için kullanılır.

            IsMissing (Değişken)

5.10.6. IsObject

 Verilen değişkenin tipi Object tipinde ise fonksiyondan geriye True değeri döner.

           

IsObject (Değişken)

                       

5.10.7. Erase

İsmi verilen diziyi siler. 

           

Erase Diziismi

 

OPERATÖRLER

            1. Aritmetik Operatörler

İşaret	Anlam	Örnek
=	Atama	a=10
+	Toplama	MsgBox 30+12 ‘42
-	Çıkarma	MsgBox 20-5    ‘15
*	Çarpma	MsgBox 4*3     ‘12
/	Bölme	MsgBox 7/2      ‘3.5
\	Tam Bölme	MsgBox 7\2      ‘3
&	String Toplama	MsgBox “Ela” & “zığ”  ‘Elazığ
^	Üst	MsgBox 2^3      ‘8
Mod	Bölmede Kalan	MsgBox 7 Mod 2 ‘1

 

2. Mantıksal Operatörler

İşaret	Anlam	Örnek
And	Ve	MsgBox 7 And 2 ‘111 And  010= 010
Or	Veya	MsgBox 5 Or 2 ‘101 And  010= 111
Xor	Xor	MsgBox 7 And 2 ‘111 And  010= 101
Not	Değil	MsgBox Not 6 ‘110=001

 

 

3. Karşılaştırma Operatörleri

İşaret	Anlam	Örnek
=	Eşit	If x = 2
<>	Farklı	If x <> 2
<	Küçük	If x < 2
>	Büyük	If x > 2
<=	Küçük eşit	If x <= 2
>=	Büyük eşit	If x >= 2

VB’de Like operatörü ile stringler üzerinde daha detaylı karşılaştırma işlemleri yapılabilmektedir. Like operatöründe tıpkı dosya isimlerinde olduğu gibi joker karakterler vererek karşılaştırma yapmak mümkündür.

            Like operatöründe kullanılabilecek joker karakterler şunlardır.

İşaret	Anlamı
?	Herhangi bir karakter
#	Herhangi bir rakam
*	Bir veya daha fazla karakter
[Aralık]	Verilen aralıkta bir karakter
[!Aralık]	Verilen aralık dışında karakter

4. Like Operatörleri Joker karekterleri

If  bolum Like “*bilgisayar” Then

İfadesi ile bolum değişkeninin sonunda bilgisayar olup olmadığını kontrol eder.

If  bolum  Like “*bilgisayar*” Then

İfadesi ile bolum değişkeninin herhangi bir yerinde  bilgisayar olup olmadığını kontrol eder.

If  bolum  Like “*?ilgisayar*” Then

İfadesi ile bolum değişkeninin ilk harfinin her hangi bir karakter ancak diğer karakterlerin ilgisayar olup olmadığını kontrol eder.

       5. İşlem Önceliği

Aritmetik	Karşılaştırma	Mantıksal
^ Negatif İşareti (-) *,/ \ Mod +,- &	= <>  <  >  <= >= Like Is	Not And Or Xor Eqv Imp